Beloken Pasen

Bas-relief uit het klooster Santo Domingo de Silos in prov. Burgos, N-Spanje: Ongelovige Thomas*

Beloken Pasen is de eerste zondag na Pasen (octaafdag van Pasen). Op die dag wordt de paasweek (het paasoctaaf) afgesloten. Deze dag heet sinds het Jubeljaar 2000 Barmhartigheidszondag (of Zondag van de Goddelijke Barmhartigheid).

Beloken is het voltooid deelwoord van beluiken, het tegengestelde van ontluiken. Het betekent dus afgesloten.

De Latijnse naam van Beloken Pasen is Dominica in albis (zondag in witte kleren), een verwijzing naar de witte doopkleren van de doopleerlingen. De paus draagt dan speciale witte koorkledij, een witte satijnen mozetta afgezet met bont. In Duitsland wordt Beloken Pasen daarom “Witte Zondag” genoemd. Deze zondag wordt ook Quasimodo-zondag genoemd naar de beginwoorden van het introïtus dat op die zondag wordt gezongen: Quasi modo geniti infantes… (1 Petrus 2:2)[1]

In de Orthodoxe Kerk wordt deze dag Thomaszondag genoemd. (…)

In het Engels luidt het Quasimodogeniti Sunday, letterlijk: Zoals pasgeborenen. Dit is een verwijzing naar de eerste woorden van de bijbeltekst: “Weest als pasgeboren kinderen begerig naar de geestelijke, onvervalste melk, die u wasdom zal schenken ter zaligheid. Gij hebt immers al geproefd van de zoetheid des Heren.” (1 Petrus 2,2-3).

De klokkenluider van Notre Dame uit het gelijknamige boek van Victor Hugo krijgt de naam Quasimodo omdat hij op Beloken Pasen te vondeling is gelegd.

Ongelovige Thomas raakt Christus' wond aan; Quia vidisti me Thoma ...

In de bijhorende evangelietekst (Joh 20, 19-31) lezen we dat een week na Pasen ook de apostel Thomas zijn intussen spreekwoordelijke scepsis laat varen. Jezus’ antwoord luidt ietwat laconiek: Omdat ge mij gezien hebt gelooft ge? Zalig die niet gezien en toch geloofd hebben. (Joh 20,29)

J.S. Bach schreef voor Beloken Pasen de cantate Halt im Gedächtnis Jesum Christ (luister hieronder).

*U kan het klooster Santo Domingo de Silos “vanuit uw kot” bezoeken: klik hier. Liefhebbers van Gregoriaanse gezangen vinden daar hun gading. Of bekijk een van de vele video’s op YT. :

Waarom?

Met de gordijnen open… – vannulnaarhonderd

Het is iedereen die de grens naar Nederland oversteekt zonder enige twijfel opgevallen: de ramen zonder gordijnen. Iedereen kan er binnen kijken. Alsof je huiskamer op straat staat. Waarom, vraag je je af. Zoals onze redactie zich ook afvraagt waarom men op sociale media nog een stapje verder gaat, inzicht geeft in de dagelijkse diepste bekommernissen, de poetswoede, de koopjes, de rare dromen en gedachten, de menukeuze, de hobby’s en foto’s. Wat bezielt iemand om ervan uit te gaan dat de rest van de wereld geïnteresseerd is in jouw persoontje? Onzekerheid? Zelfbevestiging? Zelfoverschatting? Zelfverheerlijking?

We werden even afgeleid. Mogelijke verklaringen voor de open gordijnen der Nederlanders vindt u hier. We blijven het een raar fenomeen vinden.

Gluren bij de buren: woonkamer is net een etalage

Eigenheid vs. integratie

Maak kennis met een 19de eeuws Duits stadje in het 21ste eeuws Brazilië: Pomerode, compleet met Fachwerkhäuser – zelfs nieuwbouw wordt in die stijl aangemoedigd. 90% der bevolking spreekt Duits, met een sterk Pommers accent. Het is doordrenkt met Duitse tradities zoals festivals, m.n. een uitbundig jaarlijks Oktoberfest, klederdracht, gerechten en dans. Opvallend genoeg neemt het vieren van die folklore in de afgelopen jaren alleen maar toe, en daarmee ook het toerisme. Ook de Duitse overheid vindt het belangrijk dat dit stukje Braziliaans Duits leven behouden blijft. Veel van de tradities en feestelijkheden zijn sterk beïnvloed door de Beierse cultuur uit het zuiden van Duitsland. En dat is wonderlijk, want de originele immigranten kwamen helemaal uit het Duitse noordoosten. De stad haalde niet alleen met het grootste paasei het wereldnieuws maar ook met een duidelijk fors hakenkruis dat een politiehelikopter ontdekte op de bodem van een privézwembad.

Das größte Osterei der Welt wurde auf dem Gelände des Kulturzentrums in Pomerode errichtet, ehemals standen hier die Industrieanlagen des bekannten Pomeroders Hermann Weege

Het grootste paasei ter wereld staat op het terrein van het cultuurcentrum. En daar laten ze het niet bij: een andere attractie is de paasboom, versierd met 100.000 eieren, een geschenk van de gemeentelijke overheid en plaatselijke ondernemers.

Heilige Week

Jaren geleden waren we enkele keren op Palmzondag en tijdens de Heilige Week in Spanje. Met processies en palmtakken. Echte palmtakken en geen buxustakjes. Mooie herinneringen.

Het wordt als een hele eer beschouwd aan de processie te mogen deelnemen:

Hopelijk kunnen we er nog eens bij zijn…

19 maart, feest van de H. Jozef…

Afbeeldingsresultaat voor 19 maart vaderdag

… Vaderdag

Wie herinnert zich nog dit liedje ter ere van de heilige Jozef? Zou het nog in één katholieke school in Vlaanderen gezongen worden?

“Need’rig stille timmerman, zo klein in ‘s wereld ogen, Jozef, wie mocht ooit als gij op heil’ge schatten bogen? In uw kleine woning bezat gij ‘s Hemels Koning, Was uw gezellin d’Eng’lenkoningin!

Neen, geen kranke mensentaal noch stem van hemelingen, Kon, o Jozef, schoon genoeg uw zaligheid bezingen. Als gij, liefdedronken, in hoogste vreugd verzonken, Dan de zoete Maagd, dan weer ‘t Kind bezaagt!

Wil, o Jozef, aan uw Bruid en aan uw Zone vragen Dat wij in ootmoedigheid, aan Hem en Haar behagen! Hoor ons kinderbede. Bekom ons reinheid, vrede, Liefde, vrome deugd en des hemels vreugd!”

Wurlitzerdromen

Wie zich dit filmfragment herinnert, is geen piepkuiken meer. Melina Mercouri, niet bepaald een katje om zonder handschoenen aan te pakken, symboliseert als geen ander de Griekse ziel en trots. Gaat u naar Griekenland op vakantie, dan zal u het lied “Nooit op zondag” zonder twijfel wel ergens te horen krijgen. Nog steeds.

Melina Amalia Mercouri – “de laatste Griekse Godin” – werd op 18 oktober 1920 in Athene geboren. in 1971 schreef ze haar autobiografie “Ik was een Griekse”. Zij huwde in 1966 met de acteur Jules Dassin, wat meteen de start van haar filmcarrière inluidde. Ze stierf op 6 maart 1994 aan longkanker in New York City.

Afbeeldingsresultaat voor melina mercouri autobiography

De bekendste film is “Never on Sunday” uit 1960 met onderstaande iconische beelden. Het lied zelf werd in verschillende talen door talrijke zangers/zangeressen gecopieerd.

Toen in 1967 na een militaire staatsgreep de kolonelsregering aan het bewind kwam in Griekenland, ging zij uit protest in vrijwillige ballingschap en voerde zij in vele landen actie tegen het dictatoriale regime, dat uiteindelijk in 1974 ten val kwam.

Melina Mercouri, die zich sindsdien vaak spottend “La Veuve du Colonel” noemde, naar de gelijknamige operette van Jacques Offenbach, keerde onmiddellijk terug naar Griekenland, waar zij een actief aandeel had in de oprichting van de PASOK, de nieuwe socialistische partij van Andreas Papandreou. In 1977 werd zij in het parlement verkozen als volksvertegenwoordiger. Van 1981 tot 1989 was zij minister van Cultuur, Jeugd en Sport. In deze drukte zij een onuitwisbare stempel op het Griekse cultuurbeleid, en maakte zij zich vooral bekend door haar niet aflatende pogingen om van de Britse regering de Elgin marbles voor Griekenland terug te krijgen.

Afbeeldingsresultaat voor elgin marbles
De Parthenon marmeren fries, genoemd naar de dief die hen naar Londen ontvoerde “Elgin Marbles” in het British Museum, Londen . Lees: ‘Red onze Parthenon Marbles uit de gevangenis’ – zie video onderaan

Door haar sterke persoonlijkheid had zij een enorme uitstraling in Griekenland en ver daarbuiten. Zij was initiatiefneemster van een gewichtige culturele instelling: de “Culturele Hoofdstad van Europa”. Een bekende uitspraak van Melina Mercouri was dat “cultuur Griekenlands zware industrie” is.

Afbeeldingsresultaat voor grave melina mercouri
Melina Mercouri graf in Athene

Liefs van Lolita