Waren de Beatles Ierse nationalisten?

Waren de Beatles Ierse nationalisten?

Je hoeft geen fan van de popmuziek te zijn en ook niet zelf de beruchte ‘sixties’ meegemaakt te hebben om te weten dat de wispelturige en incidentrijke muziekgeschiedenis van de Beatles grosso modo in drie periodes kan worden opgedeeld.

Tijdens de eerste, die ongeveer duurde van 1960 tot 1965, werden ze formidabel populair op wereldniveau met het coveren van bekende Amerikaanse rock and roll en al even Amerikaanse rhythm and blues nummers: I Got a Woman van Ray Charles, That’s all Right Mama van Elvis Presley, Roll over Beethoven van Chuck Berry, enz. De eigen muziek die ze tijdens die jaren uitbrengen, is hierop volledig geïnspireerd: I Want to hold your Hand, I Saw Her Standing There … Vanaf 1965 wagen ze zich verder en beginnen ze te experimenteren. Eerst vrij schuchter, voor het nummer Norvegian Wood schakelen ze bijvoorbeeld een sitar in en het overbekende Yesterday laten ze door een strijkorkest begeleiden. Van af dan zullen ze op veel radicalere wijze het ingeslagen pad blijven volgen. In die mate dat wanneer ze in 1967 de LP Sgt. Peppers Lonely Hearts Club Band op de markt brengen, deze door de recensent van de oerdeftige Britse Times een mijlpaal in de popgeschiedenis wordt genoemd. Het zijn de jaren van Let it Be, Hey Jude, Penny Lane, Strawberry Fields for Ever, Eleanor Rugby (deze opsomming is niet chronologisch) en zo vele andere. Ze hebben op dat ogenblik met hun meer gesofisticeerde muziek definitief de Merseybeat (genoemd naar de rivier Mersey, die door hun geboortestad Liverpool stroomt) ver achter zich gelaten. Ook de teksten die ze zingen hebben een hele verandering ondergaan. Misschien spreken ze u niet aan, geachte lezer, maar u zult moeten toegeven dat de inhoud van pakweg Let it Be of Eleanor Rugby heel wat meer diepte heeft dan die van She Loves You of die van A Hard Day’s Night. Ze durven zich zelf aan politiek wagen. Ze hebben uiteraard een links pacifistische reputatie, maar dit weerhoudt er hen niet van, in het nummer Revolution de draak met Mei 68 te steken. Oordeel zelf:

You say you’ll change the constitution

Well, you know

We all want to change your head

You tell me it’s the institution

Well, you know

You better free your mind instead

Liever de IRA dan het Brits leger

De derde fase van de muzikale evolutie van leden van deze popgroep wiens populariteit tot hiertoe door niemand werd geëvenaard, kan best het Post Beatle tijdperk worden genoemd. Ten gevolge van allerlei interne strubbelingen valt de ploeg in 1970 uiteen. Alhoewel ze af en toe nog eens  met een paar andere leden van de groep musiceren,  beginnen John Lennon en Paul McCartney met succes een eigen carrière uit te bouwen. Lennon gaat solo, denk aan het lied Imagine. Je kan het met de teneur van de tekst totaal oneens zijn maar niemand kan tegenspreken dat het een prachtig stuk is. McCartney van zijn kant sticht een nieuwe groep, The Wings, en brengt onder meer het prachtige en onvergetelijke Mull of Kintyre uit.

Ondertussen staat Noord-Ierland in rep en roer. De bewoners uit de zogenaamde katholieke wijken van dat stukje Ierland waren in 1969 een vreedzame campagne voor gelijke burgerrechten begonnen (het censitair kiesrecht was er nog altijd van toepassing). De campagne werd door de Britsgezinde protestanten met veel geweld beantwoord. In die mate zelfs dat de IRA er zich toe verplicht zag haar wapens boven te halen om een aantal wijken tegen ware pogroms te beschermen. De Britse troepen die de politie te hulp kwamen, gingen zich algauw als een brutaal bezettingsleger gedragen. De situatie werd met de dag erger. Op 13 augustus 1971 gingen de Engelsen over tot de arrestatie van honderden Ieren die allemaal zonder vorm van proces voor onbepaalde tijd in het pas gebouwde concentratiekamp van Long Kesh werden opgesloten. Het trieste hoogtepunt werd bereikt op 30 januari 1972 (Bloody Sunday) toen Britse soldaten In Derry (op dat moment nog Londonderry) 13 burgers die aan een vreedzame manifestatie deelnamen, doodschoten. Dit alles liet John noch Paul onberoerd. Ze kwamen immers uit Liverpool, een stad die ten gevolge van de massale immigratie in de negentiende eeuw qua bevolking eerder Iers dan Brits is. Beiden zijn ze trouwens van Ierse afkomst: Lennon is de verengelste vorm van de Ierse familienaam O Lionnain die veel voorkomt in het Noord-Ierse graafschap Fermanagh en de ongehuwde moeder van Paul droeg de typisch Ierse naam Mary Mohin McCartney. Beiden zullen dan ook fel reageren. McCartney schrijft het lied Give Ireland Back to the Irish, dat hij met de Wings op plaat uitbrengt. Het refrein luidt:

Give Ireland Back To the Irish

Don’t Make Them Have To Take It Away

Give Ireland Back To the Irish

Make Ireland Irish Today

Lennon reageert nog feller met twee liederen die volledig in de Ierse rebelsongtraditie thuis horen, The Luck of the Irish en Sunday Bloody Sunday, dezelfde titel als het gekende nummer van Bono en U2, maar veel harder qua tekst. We kunnen er dan ook niet aan weerstaan, het u in extenso te laten lezen:

Sunday Bloody Sunday (Lennon-Ono)

Well it was Sunday bloody Sunday

When they shot the people there

The cries of thirteen martyrs

Filled the Free Derry air

Is there any one amongst you

Dare to blame it on the kids?

Not a soldier boy was bleeding

When they nailed the coffin lids!

Sunday bloody Sunday

Bloody Sunday’s the day!

You claim to be majority

Well you know that it’s a lie

You’re really a minority

On this sweet emerald isle

When Stormont bans our marches

They’ve got a lot to learn

Internment is no answer

It’s those mothers’ turn to burn!

Sunday bloody Sunday

Bloody Sunday’s the day!

Sunday bloody Sunday

Bloody Sunday’s the day!

You anglo pigs and Scotties

Sent to colonize the North

You wave your bloody Union Jack

And you know what it’s worth!

How dare you hold to ransom

A people proud and free

Keep Ireland for the Irish

Put the English back to sea!

Sunday bloody Sunday

Bloody Sunday’s the day!

Well, it’s always bloody Sunday

In the concentration camps

Keep Falls Road free forever

From the bloody English hands

Repatriate to Britain

All of you who call it home

Leave Ireland to the Irish

Not for London or for Rome!

Sunday bloody Sunday

Bloody Sunday’s the day!

Een toemaatje: zowel Lennon als McCartney werden meer dan eens in pro Ierse demonstraties opgemerkt en Lennon die ooit verklaarde dat hij de IRA boven het Britse leger verkoos, werd er door de FBI van verdacht het Iers geheim leger te financieren. Meent u ook niet dat de vraag die als titel voor dit stuk wordt gebruikt, positief mag worden beantwoord?

Francis Van den Eynde

Met toestemming van de auteur en van de Deltastichting overgenomen uit TeKoS mei 2014

Abonnement op TeKoS  tijdschrift van de Deltastichting: http://users.telenet.be/Scaltro/Delta/abonnement.html

Inschrijven op nieuwsbrief van de Deltastichting: http://users.telenet.be/Scaltro/Delta/nieuwsbrief.html

 

Één reactie op “Waren de Beatles Ierse nationalisten?

  1. Imagine , het vredeslied van lenon wordt nu zelfs gecensureerd voor de passage “Imagine no. Religion”, dit om de islamieten niet kwetsen.

Reacties zijn gesloten.