Vivaldi: Gloria

Kerkmuziek was de Italiaanse violist en componist Antonio Vivaldi (1678-1741) met de paplepel ingegoten. Zijn vader was musicus aan de San Marco basiliek in Venetië, een kerk waar veel aan muziek werd gedaan. Vivaldi zelf werd muziekleraar en componeerde hoofdzakelijk instrumentale werken, waaronder ruim vierhonderd soloconcerten voor de meest uiteenlopende instrumenten(combinaties). In 1703 werd hij tot priester gewijd, waardoor ook kerkelijke werken op zijn programma kwamen te staan.

Afbeeldingsresultaat voor vivaldi

Glorie zij God in de Hoge is het tweede van de vijf delen van de mis. Vivaldi schreef drie Gloria’s. Hij maakte er zelfstandige stukken van. Het Gloria in D (RV 589) is het bekendste, hij schreef het in 1715. Deze prachtige, ingetogen compositie is te vergelijken met religieuze werken als Stabat Mater van Pergolesi, Miserere van Allegri en Ave Verum van Mozart.

Vivaldi’s Gloria in D bestaat uit 12 delen. Tussen de koordelen worden solo’s gezongen door sopraan en alt. De openingsmuziek klinkt als een fanfare zoals het Gloria uit de Hohe Messe van zijn tijdgenoot Johann Sebastian Bach (1685 – 1750), die overigens een groot bewonderaar van Vivaldi was.

Verdi: overwinningsmars uit Aïda

Eindelijk zijn we erin geslaagd al de bestanden (met uitzondering van onze contactadressen) van onze ter ziele gegane pc over te hevelen naar dit blinkend nieuw exemplaar. Eigenlijk hadden we de hoop al opgegeven, maar na 2 uur prutsen en vloeken slaagden we er ten slotte in de muurvast zittende harde schijf – intact – te verwijderen en buurman – onze oneindige dank valt hem tot het einde der dagen ten deel – noemde het vervolgens “een fluitje van een cent”.

Ter ere van dit heuglijk feit mag u mee genieten met onze zegeroes: de overwinningsmars uit Aïda.

Aida is een opera in vier akten van Giuseppe Verdi uit 1871. Het libretto is van de hand van Antonio Ghislanzoni gebaseerd op een thema van François Auguste Ferdinand Mariette en een schets in het Frans van Camille du Locle. De opdracht voor het schrijven van de opera is gegeven naar aanleiding van de opening van het nieuwe operagebouw van Caïro.

De opera beleefde zijn première in Caïro op 24 december 1871 (onder leiding van Verdi’s vriend de contrabassist, componist en dirigent Giovanni Bottesini) en in Italië in het Teatro alla Scala in Milaan op 8 februari 1872 en wordt nog steeds regelmatig opgevoerd bij de piramides van Gizeh. (…)

Wie zin en tijd heeft – het weder is sowieso niet uitnodigend voor een winterwandeling – kan via dit bruggetje heel de opera met Luciano Pavarotti bekijken en beluisteren.

Maurice Ravel: Bolero

De Bolero (of Boléro) is een ballet dat in 1928 gecomponeerd werd door de Franse componist Maurice Ravel voor de Russische danseres Ida Rubinstein. (video onderaan)


Het stuk heeft kenmerken van een bolero. Het stuk was meteen een groot succes tijdens de première op 22 november 1928 in de Parijse Opéra, met choreografie van Bronislava Nijinska en een decor van Alexandre Benois. Het Orkest van de Opéra stond onder leiding van Walther Straram. Ernest Ansermet was oorspronkelijk ingehuurd om alle uitvoeringen van het balletseizoen te leiden, maar de musici weigerden onder hem te spelen.
Ravel noemde het stuk muzikaal inhoudloos, maar toch staat het bekend als een van zijn meesterwerken. De Bolero bestaat uit twee thema’s die telkens door andere instrumenten worden gespeeld. Na twee inleidende maten door de kleine trom wordt het eerste thema ingezet door een enkele fluit, waarna langzamerhand het gehele orkest gaat meedoen, waarbij bij elk opeenvolgend fragment crescendo plaatsvindt. Het stuk duurt ongeveer 15 minuten.
De Bolero werd naast zijn intrigerende orkestratie, met orkestinstrumenten die beurtelings het thema spelen, ook bekend door zijn ritmische drone. (Wikipedia)

Zalig Kerstfeest!

Susa Nina… het mooiste Vlaamse kerstlied… we worden door geen enkel ander zo bewogen. De klankkwaliteit is niet perfect, maar dat maakt niet uit. U wordt uitgenodigd mee te zingen… O.L.Heer luistert niet naar de zuiverheid van uw stem, maar wel naar die van uw hart.

Antonín Dvořák: Missa in D op. 86

De vader van Antonin Dvorák was slager-herbergier in Nelahozeves, een onooglijk dorpje in Tsjechië. Als oudste zoon geboren op 8 september 1841, was Antonin ook voorbestemd voor de slagersstiel. Maar de vioollessen die hij van de dorpsonderwijzer gekregen had, vielen zo goed mee dat hij 1857 als muziekstudent naar Praag trekt. Hij houdt er zich in leven door in allerlei orkestjes van verschillend allooi te spelen. In 1862 is hij altist in het Nationaal Theater. Hij huwt de goudsmidsdochter Anna Cerkowa in 1873.

Dvorak.jpgDoor zijn eerste successen als componist, en de vriendschap en bescherming van Brahms en Tschaikovsky, wordt hij compositieleraar aan het Conservatorium te Praag, organist aan de Sint-Adalbertuskerk en ontvangt een Oostenrijkse staatsbeurs (in de jury zetelden o.a. Brahms en Hanslick!). Dan kwam, bijna automatisch, de belangstelling uit het buitenland: beroemde orkesten nodigden hem uit om eigen werk te komen dirigeren.

Afbeeldingsresultaat voor Antonín Dvořák

In de VSA

Hij wordt doctor honoris causa aan de universiteiten van Cambridge en Praag, en hij wordt aangezocht als leider van de pasgestichte “National Conservatory of Art” te New York. Voor die laatste betrekking worden hem vorstelijke bedragen aangeboden, en na lang aarzelen beslist hij samen met zijn familie toch maar de grote stap te zetten. Zijn eigenaardige maniakale interesse voor locomotieven (hij noteerde in het station van Praag alle types met nummer en uurrooster!) werd vervangen door die voor stoomschepen in de New-Yorkse haven, de duiven in de bossen uit Tsjechië door die van het enorme Central Park. Verder werd zijn heimwee verdreven in het door Tsjechische kolonisten gebouwde dorpje Spilville in de staat Iowa.

In 1894 loopt zijn contract in Amerika ten einde, en hij keert terug naar Bohemen. In 1901 wordt hij artistiek directeur van het Praags Conservatorium. Nog enkele jaren kan hij hard werken, alvorens te sterven op 1 mei 1904.

 

In de brievenbus

Heeft u ook genoeg van de verheerlijking van “verrijkende klanken, geuren en kleuren” op straatfeesten, markten, festivals e.d. die om de haverklap de multicul door onze strot duwen?  Onze Europese voorouders bereikten het hoogtepunt van kunst, muziek en cultuur. Waarom dalen we nu af in de krochten van barbaarse stammen?

Afbeelding kan het volgende bevatten: 3 mensen, dansende mensen, meme en tekst

Béla Bartók: Roemeense Volksdansen

Het dorp waar Béla Bartók op 25 maart 1881 geboren werd, ligt vandaag op Roemeens grondgebied. In het Hongaars heet het Nagy Szent Miklos. Zijn vader was er schooldirecteur, en naar verluidt een meer dan middelmatig liefhebber-musicus. Hij stierf echter reeds toen Béla amper acht was. Zijn moeder, Paula Voit, was eveneens onderwijzeres en zijn eerste pianolerares. Na de dood van vader Bartók verhuisde het gezin herhaaldelijk, tot ze zich in 1893, toen Béla naar het gymnasium moest, in Pressburg vestigden. Daar kreeg hij piano- en harmonieles bij Laszlo Erkel. Intussen had Bartók reeds in 1891 zijn eerste openbaar optreden als pianist-componist gevierd.
Na de middelbare studies is hij van 1899 tot 1903 ingeschreven in de Koninklijke Hongaarse Muziekacademie te Boedapest, en hij krijgt er pianoles van István Thomán en compositie bij Janos Koessler.

De bronafbeelding bekijkenAanvankelijk stond Bartók sterk onder invloed van Brahms, Liszt en Richard Strauss; maar toen hij kennis maakte met de verbasterde bewerkingen van de Hongaarse volksmuziek van deze heren, bekeerde hij zich tot de muziek van Debussy, Schönberg en Stravinsky.

In 1905 begint hij samen met Zoltán Kodály aan een verzameling volksmuziek uit de Donaulanden. Het is hoofdzakelijk aan hen te danken dat de volksliederenschat uit die landen tot de meest bestudeerde en best bewaarde van de wereld behoort, en dat de muziekopvoeding van de laatste decennia gretig kan putten uit deze voorraad. In 1913 reizen ze zelfs naar Noord-Afrika om er de Arabische boerenmuziek te bestuderen.

In 1907 wordt hij pianoleraar en in 1917 oogst hij zijn eerste succes als componist. Daardoor volgen van 1923 tot 1938 concertreizen doorheen heel Europa en Amerika. Hij wordt lid van de Hongaarse-Academie der Wetenschappen en moet zijn leraarsjob opgeven voor zijn concertreizen, studie van het volkslied en voor zijn werk als componist.

Dosiero:Statue of Béla Bartók.JPGOmstreeks 1925 wordt zijn stijl eerder neo-classicistisch. In 1940 vestigt hij zich definitief in Amerika, waar de universiteit van Columbia hem het eredoctoraat in de muziek verleent. Ofschoon Bartók zich in de VS nooit heeft thuis gevoeld, werd hij er niet aan zijn lot overgelaten: de auteursvereniging ‘Ascap’ steunde hem financieel en Serge Koussevitzky bestelde het “Concerto voor orkest”. Hij bezweek in New York op 26 september 1945 aan leukemie.

Standbeeld: in Makó, Hongarije

Walther von der Vogelweide: Palestinalied

Walther von der Vogelweide (geboorteplaats onzeker, wellicht Bozen, 1170Würzburg, 1230) was een Duitstalig minnezanger en dichter.

De plaats van geboorte is onduidelijk, omdat er te weinig informatieve documenten zijn die zijn geboorteplaats aanhalen. Van zijn achternaam von der Vogelweide (letterlijk: van het vogelweiland) moeten we het zeker niet afleiden. In die tijd waren er ontelbaar veel vogelweides bij steden en kastelen. Valkeniers lieten hun roofvogels ginds vliegen om te oefenen en voor te bereiden op de jacht. Zijn naam kan eerder toevallig zijn, maar aangezien er toen zeer veel vogelweides waren, is het nogal moeilijk te achterhalen welke vogelweide men precies bedoelde.

De jonge Walther leerde zijn dichterlijke kunsten in Oostenrijk van een opmerkelijke meester, Reinmar von Hagenau, die hij later in twee van zijn gedichten vermeldt. Na diens dood nam hertog Frederik I van Oostenrijk hem onder zijn hoede. Deze periode was ongetwijfeld de productiefste van zijn leven, welke echter spoedig eindigde door de dood van de hertog in 1198. De 28-jarige Walther is ontzet en zoekt naar een andere patroon om hem muzikale kunsten aan te leren. Hij trok van dorp tot dorp om te zingen en voor te dragen.

In de periode 11981209 kwam Walther onder de hoede van tientallen leermeesters te staan. In 1230 stierf hij op 59-jarige leeftijd. In 1877 werd in Bozen een monument onthuld ter ere van hem.

Hij was een zeer bekende zanger en dichter uit de middeleeuwen. Talrijke teksten van hem zijn bewaard gebleven, waaronder een lied waarin hij de stad Jeruzalem bezingt, die zonet voor de kruisvaarders opdoemt: het zogenaamde Palestinalied met 13 strofen.  U kan de tekst in het Hochdeutsch hier vinden.  De laatste strofe geeft de actualiteitswaarde weer anno 2018 met een kleine randopmerking “Heiden”… heidenen… moslims?:

Christen, Juden und Heiden
sind um dies Land im Erbenstreit:
Gott soll nach Recht entscheiden
im Namen seiner Dreifaltigkeit.
Alle Welt steht hier Wehr an Wehr:
Unser ist das wahre Begehr,
Recht ist, daß er es uns gewähr.

Een van de weinige afbeeldingen van Walther is te vinden in de Codex Manesse. Zijn naam komt ook voor in een lied van Wagner. ‘Am stillen Herd’ uit die Meistersinger.

(Bron: Wikipedia)

Nu alrest lebe ich mir werde,
sit min sündic ouge siht
daz reine lanl und ouch die erde,
den man so viI eren giht.

mirst geschehen des ich ie bat,
ich bin komen an die statt,
da got mennischlichen trat.

 

Schoeniu lant rich unde here,
swaz ich der noch han gesehen,
so bist duz ir aller ere.
waz ist wunders hie geschehen!
daz ein magt ein kint gebar
here ubr aller engel schar,
was daz niht ein wunder gar?

 

Hie liez er sich reine toufen,
daz der mensche reine si;
do liezer sich herre verkoufen,
daz wir eigen wurden fri.
anders waeren wir verlorn;
wol dir, sper, kriuz unde dorn!
we dir, heiden, deist dir zorn!

 

Do er den tlevel do geschande,
daz nie kaiser bal gestreit,
do fuor er her wider ze lande:
do huop sich der juden leit,
daz er herre ir huote brach,
und daz man in sit lebendic sach,
den ir hant sluoc unde stach.

 

Kristen, juden unde heiden
jehent daz diz ir erbe si.
got sol uns ze reht bescheiden
durch die sine namen dri.
al diu welt diu stritet her:
wir sin an der rehten ger:
rehl ist daz er uns gewer.

 

Engelenstemmen van Libera

Maak kennis met het jongenskoor Libera, ook gekend als de Engelenstemmen.  Vele koorleden zingen ook in het koor van hun parochiekerk St. Philip, Norbury (Zuid-Londen).  Het koor bestaat uit ca. 40 zangertjes – uitsluitend jongens – tussen 7 en 16 jaar, daarbij inbegrepen de jongens in opleiding, die nog niet aan optredens of opnames mogen/kunnen deelnemen.

Bijna al hun liederen zijn ofwel nieuwe composities van hun dirigent Robert Prizeman of nieuwe arrangementen van klassieke en hedendaagse muziekstukken.

Libera’s muziek bestaat dikwijls uit elementen van Gregoriaanse gezangen, van klassieke componisten zoals Debussy, Beethoven en Pachelbel, maar ook uit hedendaagse muziek.  De teksten vinden hun oorsprong in traditionele hymnes, de Latijnse Rite, moderne liederen en ook gedichten.  Zo werd bv. in “We are the Lost” het gedicht uit  “In Flanders Fields” van John McCrae gebruikt (eerste video)

Hun naam werd geïnspireerd door  Libera Me uit de Requiem Mis.  Zoals uit hun agenda blijkt, reizen zij met hun engelenstemmen de wereld rond.  Meer info en video’s vindt u op hun webstek https://libera.org.uk/